Lương hưu và "CHỮ HIẾU"

04/09/2020 03:10 PM


Có một mùa mang tên Vu Lan, có một niềm trăn trở như nào “báo hiếu”. Người ta nói lương hưu có thể dùng làm thước đo lòng hiếu thảo của con cái. Hay nói cách khác, có hai kiểu làm con: kiểu thứ nhất giữ gìn lương hưu cho cha mẹ, kiểu thứ hai đánh mất lương hưu của cha mẹ.

Nghịch lý

      “Lương hưu” đối với một số người có vẻ xa lạ, đối với một số người thì coi như tất yếu, đối với một số khác lại là cứu cánh cho tuổi già. Người ngoài nhìn vào, lương hưu chỉ là những con số, có thể khiêm tốn, bù lại, nhích lên hằng năm. Nhưng với chính chủ, lương hưu là cả một quá trình lao động, công tác, là bao dấu mốc tăng, giảm, rẽ ngang, là rất nhiều câu chuyện đời không sao kể hết. Đời người, có bao nhiêu lần 20 - 35 năm đâu. Thế mà, lẽ ra về già được an hưởng, ai ngờ, cũng chỉ bắt đầu từ hai chữ: “Vì con…”

       Trao đổi với những cán bộ làm trong ngành Bảo hiểm xã hội (BHXH), những người trực tiếp làm công tác đảm bảo an sinh xã hội cho người dân, tôi được biết đến một nghịch lý rất phổ biến về những bậc cha mẹ lựa chọn hi sinh lương hưu của mình với mong muốn “già cậy con”. Không biết rằng có bao nhiêu bậc cha mẹ được nhờ cậy con cháu lúc về già. Chỉ biết sẽ có rất nhiều người già nếu không có lương hưu, lập tức sẽ thành gánh nặng cho con cháu và xã hội.

                            

                                      (Ảnh: Cán bộ BHXH huyện Cần Giờ đang tư vấn về chế độ hưu trí cho người tham gia)

        Chị V. T. L là cán bộ không chuyên trách ở xã, vừa tròn 55 tuổi, tham gia BHXH được 17 năm, nay đã nghỉ việc. Nếu đóng một lần cho 3 năm còn thiếu, số tiền chỉ khoảng 15 - 20 triệu là chị có thể được nhận luôn lương hưu từ tháng sau. Và chỉ lãnh lương hưu khoảng 4 năm là đã nhiều hơn số tiền trợ cấp một lần ngày hôm nay chị lãnh. Phép so sánh này khiến chị chần chừ, thực ra ai có tính toán đều thấy rõ thiệt hơn ở đây. Chị hẹn cán bộ BHXH ngày mai quay lại vì muốn về nhà bàn với con cái.

       Ngày hôm sau, chị tới với vẻ mặt vừa ngượng ngùng vừa tiếc nuối, vẫn làm thủ tục lãnh trợ cấp một lần, vì con cái đứa thì bảo rút tiền đi còn nhiều việc cần, đứa thì bảo lấy đâu ra 20 triệu để đóng thêm vào. “Điều đáng buồn nhất là khi có cơ hội thuyết phục, giải thích cho những người làm con, chúng tôi vẫn chỉ nhận được những cái lắc đầu vô cảm. Cảm giác chung từ cán bộ tiếp nhận hồ sơ (TNHS), cán bộ giải quyết chế độ đến lãnh đạo phụ trách đều là: Rất tiếc! Bởi vì chúng tôi nhìn thấy từ đây rất nhiều tương lai bấp bênh khi không có thu nhập, không có tích lũy. Không tự chủ về kinh tế là điều đáng sợ nhất của tuổi già, nó khiến họ mất đi tiếng nói”.

       Nhiều người đã đóng BHXH được gần 20 năm, cũng đủ hoặc sắp đủ tuổi hưởng lương hưu vẫn khăng khăng lĩnh một lần được vài chục tới một trăm triệu để mua cho con cái xe, đóng cho con tiền học, trả giùm con gánh nợ… Thực tế đã chứng minh rằng, nếu các bậc cha mẹ cứ hi sinh hết mình, quá bao bọc con cái thì điều mà họ nhận được là thế hệ con cái ích kỷ, phụ thuộc và thất bại tới mức không chỉ “trẻ cậy cha” mà “già cũng vẫn cậy cha”.

Làm sao nhẹ gánh tuổi già

        Nghị quyết số 28/NQ-TW Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung ương Khóa XII thông qua ngày 23/5/2018 về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội mang ý nghĩa hết sức quan trọng. Mục tiêu tổng quát đưa ra trong Nghị quyết là hướng tới BHXH toàn dân, để ai cũng có lương hưu và được chăm sóc sức khỏe khi về già. Đây cũng chính là mục tiêu phát triển bền vững để “không một ai bị bỏ lại phía sau” của Đảng và Nhà nước đã đặt ra. Đối tượng hướng tới chính là những người già, vốn được coi là những người yếu thế, dễ bị tổn thương. Mà chúng ta đều biết, ai rồi cũng sẽ già.

        Bên cạnh những trường hợp đánh mất lương hưu của cha mẹ như đã nêu ở trên, có rất nhiều người con đã giữ gìn được lương hưu cho cha mẹ. Món quà chị Nguyễn Thị Tuyết Mai (xã Tam Thôn Hiệp, huyện Cần Giờ, TP.HCM) tặng mẹ nhân mùa Vu Lan này là trường hợp như thế. Mẹ chị năm nay đã 55 tuổi, đóng BHXH được 16 năm 5 tháng, ba chị, trước đó không lâu cũng đã lãnh trợ cấp một lần và giờ bắt mẹ chị cũng phải đi lãnh “một cục” về để có tiền xài.

        Khi đến cơ quan BHXH thì hai mẹ con chị được cán bộ tư vấn tận tình và phân tích chỉ ra được lợi ích vượt trội của việc lãnh lương hưu so với nhận trợ cấp một lần. Chị đã suy nghĩ và đi đến quyết định bỏ ra 75 triệu, trong đó, 50 triệu đưa cho ba giả vờ như đã lãnh một lần, còn 25 triệu để đóng thêm 4 năm còn thiếu cho mẹ. Không phải là người có kinh tế dư dả, nhưng tính đi tính lại, mẹ chị chỉ cần lĩnh lương hưu chưa đến 5 năm là đã có thể bù đắp hoàn toàn số tiền chị đã bỏ ra và được không chiếc thẻ BHYT có mức chi trả lên tới 95% cho mẹ đến hết cuộc đời.                           

        Nửa tháng sau, hai mẹ con chị phấn khởi quay lại nhận quyết định hưởng lương hưu. Ngày hôm đó, cầm thẻ Bảo hiểm y tế hưu trí trên tay, giọng chị mừng rỡ pha chút ngẹn ngào: “Mẹ, thẻ này tới trọn đời đó, không phải mua hàng năm nữa rồi”. Tôi hiểu, với những người nông dân lao động đang phải lo kiếm ăn từng bữa như chị, việc này là cả một quyết định trọng đại, một lòng vì mẹ. Giữa rất nhiều tiếng thở dài “vì con, vì cái” đáng buồn, hai tiếng “vì mẹ” này thật trân quý. Phải là người con có hiếu và biết nhìn xa mới có thể nghĩ cho tuổi già của mẹ. Đó không chỉ là món quà đảm bảo vật chất bền vững mà còn có giá trị tinh thần đối với người mẹ. Bởi chắc chắn, mỗi khi nhận lương hưu, bà lại nghĩ đến sự hiếu thảo của con gái mà cảm thấy vui trong lòng.

         “Cho con gánh lại mẹ già, để sau người gánh chính là con con…”. Tôi rất thích vế đầu, vì đó là tinh thần tự nguyện, có được sự cam tâm tình nguyện, mọi thứ trở nên nhẹ nhàng. Nhưng vế sau tôi không đồng tình, vì chuyện mai sau không ai biết trước được, có lẽ, không nên trút gánh nặng lên người chưa sẵn sàng hoặc không đủ khả năng. Thôi thì chỉ mong cho tuổi già của ai cũng được nhẹ gánh, nhờ lương hưu./.

 

 


 

 

 

Thu NTP