Hơn 45% doanh nghiệp tăng lương thực tế

Theo Báo cáo tổng kết thi hành Nghị định số 74/2024/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động (NLĐ), từ 1/7/2024, Chính phủ đã công bố mức lương tối thiểu tháng và mức lương tối thiểu giờ. Việc điều chỉnh mức lương tối thiểu trên được đặt trong bối cảnh kinh tế-xã hội sau khi trải qua thời điểm khó khăn nhất của đại dịch Covid-19 và bắt đầu chuyển sang trạng thái phục hồi tốt.

Bộ Nội vụ đề xuất tăng lương tối thiểu vùng cho NLĐ từ ngày 1/1/2026

Các mức điều chỉnh đã tính toán đến sự chia sẻ, hài hòa lợi ích của NLĐ và doanh nghiệp. Mức này vừa cải thiện đời sống NLĐ, vừa bảo đảm duy trì, phục hồi và phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Trong đó, tại thời điểm xây dựng phương án trên, mức lương tối thiểu tháng điều chỉnh tăng bình quân 6% so với năm 2023, bảo đảm và cao hơn khoảng 2% so với mức sống tối thiểu của NLĐ đến hết năm 2024 để cải thiện cho NLĐ và dự kiến cơ bản bảo đảm mức sống tối thiểu năm 2025.

Liên quan đến việc thi hành Nghị định, Bộ Nội vụ nhận thấy, các doanh nghiệp đều nghiêm túc triển khai thực hiện các quy định của Chính phủ về mức lương tối thiểu. Bên cạnh đó, hầu hết các đơn vị có mức lương thấp nhất thực trả cho NLĐ cao hơn mức lương tối thiểu.

Theo kết quả điều tra tình hình lao động, tiền lương trong doanh nghiệp năm 2024, có 22,04% doanh nghiệp chỉ điều chỉnh thang, bảng lương dùng để tham gia BHXH. Bên cạnh đó, có 45,4% doanh nghiệp điều chỉnh cả thang bảng lương và mức lương thực tế trả cho NLĐ. Còn lại, có 5,27% doanh nghiệp điều chỉnh khác và 27,29% doanh nghiệp không điều chỉnh tiền lương (do các mức lương đều cao hơn lương tối thiểu vùng). Trong số doanh nghiệp điều chỉnh thang, bảng lương, có 68,93% doanh nghiệp điều chỉnh lương cho toàn bộ NLĐ với mức tăng bình quân 6,71%. Đồng thời, 24,83% doanh nghiệp chỉ điều chỉnh cho NLĐ có mức lương thấp hơn mức lương tối thiểu, với mức điều chỉnh tăng 6,43%.

Liên quan đến việc triển khai mức lương tối thiểu theo giờ, báo cáo UBND các tỉnh, thành phố cho thấy, việc ban hành mức lương tối thiểu giờ được các doanh nghiệp đánh giá cao, cơ bản không gây tác động nhiều đến tình hình quan hệ lao động trong doanh nghiệp cũng như việc trả lương trên thị trường. Áp dụng lương tối thiểu theo giờ cũng không làm thay đổi chính sách trả lương với các doanh nghiệp không chuyển đổi hình thức trả lương theo tháng sang trả theo giờ hoặc ngược lại.

Từ thực tiễn trên, Bộ Nội vụ nhận thấy đến nay có một số vấn đề đặt ra cần phải xem xét, điều chỉnh mức lương tối thiểu quy định tại Nghị định số 74/2024/NĐ-CP nêu trên với 4 yếu tố. Cụ thể, các yếu tố về kinh tế-xã hội, thị trường lao động, khả năng của doanh nghiệp có sự thay đổi theo hướng tích cực hơn; giá trị thực tế của mức lương tối thiểu tại Nghị định số 74/2024/NĐ-CP bị suy giảm dần theo thời gian do chỉ số giá tiêu dùng tăng; các địa bàn áp dụng lương tối thiểu theo đơn vị hành chính cấp xã cần tiếp tục được rà soát, cập nhật sau một thời gian dài áp dụng; đồng thời cần được tiếp tục điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế tại các địa phương sau sắp xếp.

Đề xuất tăng lương tối thiểu từ 1/1/2026

Theo Dự thảo Nghị định quy định mức lương tối thiểu đối với NLĐ làm việc theo hợp đồng lao động, việc điều chỉnh mức lương tối thiểu tăng 7,2% so với mức hiện hành, áp dụng từ ngày 1/1/2026. Đây là mức đề xuất trùng với phương án Hội đồng Tiền lương Quốc gia thống nhất khuyến nghị Chính phủ.

Năm 2024 có 45,4% doanh nghiệp điều chỉnh thang bảng lương cho NLĐ

Các mức lương tối thiểu tháng theo 4 vùng gồm: Vùng I là 5,31 triệu đồng/tháng, vùng II là 4,73 triệu đồng/tháng, vùng III là 4,14 triệu đồng/tháng, vùng IV là 3,7 triệu đồng/tháng. Mức lương tối thiểu nêu trên tăng 250.000-350.000 đồng (tương ứng tỷ lệ bình quân 7,2%) so với mức lương tối thiểu hiện hành. Bên cạnh đó, Dự thảo cũng nêu quy định các mức lương tối thiểu giờ theo 4 vùng: Vùng I là 25.500 đồng/giờ, vùng II là 22.700 đồng/giờ, vùng III là 20.000 đồng/giờ, vùng IV là 17.800 đồng/giờ.

Theo Bộ Nội vụ, ngày 30/6/2024, Chính phủ ban hành Nghị định số 74/2024/NĐ-CP quy định mức lương tối thiểu đối với NLĐ làm việc theo hợp đồng lao động với mức tăng bình quân 6% so với năm 2022. Qua thực tiễn triển khai, mức lương tối thiểu này đã góp phần bảo đảm mức sống tối thiểu và có cải thiện hơn cho NLĐ. Mức tăng lương trên đã có sự chia sẻ, hài hòa lợi ích của NLĐ và doanh nghiệp, góp phần vừa cải thiện đời sống cho NLĐ, vừa bảo đảm duy trì, phục hồi và phát triển sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Tuy nhiên đến nay, có một số vấn đề đặt ra cần phải xem xét điều chỉnh mức lương tối thiểu. Trong đó, các yếu tố về kinh tế-xã hội, thị trường lao động, khả năng của doanh nghiệp có sự thay đổi theo hướng tích cực hơn. Kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, tốc độ tăng trưởng kinh tế (GDP) cả 6 tháng đầu năm 2025 đạt 7,52%, mục tiêu năm 2025 đạt 8% trở lên. Thị trường lao động ổn định và duy trì đà phục hồi; sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp có xu hướng tốt hơn; tiền lương, thu nhập của NLĐ tiếp tục ổn định và tăng lên, quý sau cao hơn quý trước. Bên cạnh đó, giá trị thực tế của mức lương tối thiểu tại Nghị định số 74/2024/NĐ-CP bị suy giảm dần theo thời gian do chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng.

Dự kiến CPI năm 2025 và 2026 mỗi năm tăng 3,7% thì mức lương tối thiểu nêu trên sẽ không còn đảm bảo mức sống tối thiểu của NLĐ và gia đình họ đến hết năm 2026 (thấp hơn khoảng 6,6%). Mức lương tối thiểu tại Nghị định số 74/2024/NĐ-CP được xác lập theo vùng và gắn với địa giới hành chính cấp huyện. Trong khi đó, từ 1/7/2025, khi thực hiện sắp xếp lại các đơn vị hành chính trên cả nước, các địa bàn áp dụng lương tối thiểu đã được Chính phủ rà soát, điều chỉnh một bước gắn với đơn vị hành chính cấp xã mới.

Thời điểm điều chỉnh mức lương tối thiểu được thực hiện từ ngày 1/1/2026 để bảo đảm thời gian cho doanh nghiệp chuẩn bị phương án, nguồn lực thực hiện.