Từ nhiều năm nay, chính sách Bảo hiểm y tế (BHYT) đã trở thành cơ chế tài chính quan trọng thúc đẩy phát triển công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân, là nguồn lực quan trọng với các cơ sở y tế cũng như với từng người bệnh.

 

Cơ chế BHYT đã và đang tạo nguồn lực tài chính quan trọng với cả người dân và các cơ sở khám, chữa bệnh.

Nhìn từ những con số

Từ những năm cuối thập niên 80, đầu thập niên 90, ngành y tế nước ta đứng trước nhiều khó khăn. Trong giai đoạn đầu đổi mới nền kinh tế theo cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nguồn ngân sách cấp cho cơ sở y tế khá hạn chế, trong khi nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân tăng. Trong khi đó, cơ chế thu chi viện phí trực tiếp từ người dân cũng cho thấy nhiều bất cập, tạo ra nhiều áp lực cho người dân nếu chẳng may mắc bệnh hiểm nghèo, phải vào viện điều trị dài ngày.

Trong bối cảnh đó, từ quan điểm định hướng chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, chính sách BHYT được ra đời, tạo một bước ngoặt lớn về cơ chế tài chính y tế với cả cơ sở y tế và người dân.

Đặc biệt, từ năm 2009, chính sách BHYT được thể chế hóa, Luật BHYT ra đời, tạo một bước tiến lớn trong hệ thống các chính sách an sinh xã hội của nước ta. Kể từ đó cho đến nay, quan điểm, định hướng của Đảng về BHYT liên tục được hoàn thiện về mặt lý luận. Đồng thời thực tiễn tổ chức cũng cho thấy chính sách BHYT đã và đang được phát huy hiệu quả mạnh mẽ, đem lại giá trị thiết thực cho an sinh xã hội của đất nước.

Theo số liệu thống kê từ báo cáo của BHXH Việt Nam, tỷ lệ bao phủ BHYT gia tăng nhanh chóng, từ 58% dân số tham gia BHYT (năm 2009 - năm đầu tiên thực hiện Luật BHYT) đạt 95,16% vào năm 2025.

Diện bao phủ BHYT đã được mở rộng đến hầu hết các nhóm đối tượng, đặc biệt, các nhóm yếu thế như: trẻ em, người cao tuổi, người có công, hộ nghèo, cận nghèo… đã và đang được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ đóng BHYT.

Số lượt khám, chữa bệnh BHYT cũng gia tăng nhanh chóng, năm 2025 đạt khoảng 195,5 triệu lượt tăng 11,9 triệu lượt khám, chữa bệnh (tương đương 6,5%) so với năm 2024, số chi khám, chữa bệnh BHYT đề nghị thanh toán khoảng 161.628 tỷ đồng, tăng 20.188 tỷ đồng (tương đương 14,3%) so với số chi khám, chữa bệnh BHYT năm 2024.

Theo thông tin từ BHXH Việt Nam, nhiều người bệnh được quỹ BHYT chi trả chi phí khám, chữa bệnh lên tới hàng tỷ đồng, thậm chí đã có người bệnh được chi trả lên tới 4,5 tỷ đồng.

Quyền lợi BHYT của người dân luôn được đảm bảo khi hầu hết các cơ sở y tế trên cả nước đã và đang phối hợp cùng hệ thống cơ quan BHXH thực hiện khám, chữa bệnh BHYT. Cụ thể, năm 2025 vừa qua, có BHXH Việt Nam đã ký hợp đồng với 2.850 cơ sở; trong đó, có 93 cơ sở cấp chuyên sâu, 1.494 cơ sở cấp cơ bản và 1.263 cơ sở cấp ban đầu; 1.589 cơ sở công lập, 1.261 cơ sở ngoài công lập.

Giám đốc BHXH Việt Nam Lê Hùng Sơn nhấn mạnh: Những năm qua, sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa hệ thống BHXH và ngành Y tế chính là "chiếc cầu nối" vững chắc, giúp hàng triệu người dân được tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi.

"Hệ thống BHXH Việt Nam và ngành Y tế đã cùng chủ động, tích cực đề xuất các giải pháp, nhằm đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho người tham gia BHYT thụ hưởng chế độ, chính sách và tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho các cơ sở y tế nâng cao hiệu quả hoạt động", Giám đốc Lê Hùng Sơn nhấn mạnh.

Thành tựu an sinh quan trọng

Có thể khẳng định, kết quả thực hiện BHYT là một trong những thành tựu an sinh xã hội quan trọng, tạo nền tảng đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Đáp ứng các yêu cầu mới đang đặt ra, Đảng, Nhà nước tiếp tục có những định hướng chỉ đạo mới để hoàn thiện chính sách BHYT. Điều này được thể hiện rõ nhất qua Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và Chỉ thị số 52/CT-TW của Ban Bí thư về thực hiện BHYT toàn dân trong giai đoạn mới.

Trong đó, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu đẩy mạnh cải cách tài chính y tế và phát triển hiệu quả, bền vững chính sách BHYT;

Chỉ thị số 52-CT/TW yêu cầu cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách, pháp luật, chương trình, kế hoạch về BHYT; coi đây là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, liên tục, lâu dài và đưa các chỉ tiêu bao phủ về BHYT vào nghị quyết, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm và dài hạn; phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong thực hiện chủ trương, chính sách BHYT; tập trung phát triển đối tượng tham gia BHYT, đẩy mạnh bao phủ BHYT theo hộ gia đình.

Chỉ thị số 52 cũng khẳng định quan điểm: Nhà nước tiếp tục nâng mức hỗ trợ bảo hiểm y tế cho các đối tượng chính sách, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật, người yếu thế, bảo đảm duy trì bền vững và tăng tỷ lệ dân số tham gia BHYT; đến năm 2026, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt trên 95% dân số, đến năm 2030 đạt mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân.

Có thể thấy, chính sách BHYT được xây dựng để theo trọn vòng đời của mỗi con người; từ khi sinh ra (được cấp BHYT miễn phí theo diện trẻ em dưới 6 tuổi), đến khi trưởng thành (tham gia tại đơn vị sử dụng lao động hoặc thuộc các nhóm được ngân sách nhà nước/địa phương đóng/hỗ trợ đóng) và lúc về già (được cấp thẻ BHYT theo diện hưu trí BHXH/trợ cấp hưu trí xã hội). Chính vì vậy, thực hiện BHYT cũng là cơ chế tài chính để đảm bảo công tác chăm sóc sức khỏe được bao phủ đến toàn dân, là cơ sở để nền y tế của nước ta tiếp tục phát triển bền vững.

Theo Nghị quyết số 72/NQ-TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, từ năm 2026, tổ chức phối hợp giữa các hoạt động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí, kiểm tra sức khỏe của học sinh, sinh viên, khám bệnh nghề nghiệp, khám sức khỏe cho người lao động theo quy định và khám bệnh, chữa bệnh BHYT để khám bệnh miễn phí và hoàn thành việc tạo lập sổ sức khỏe điện tử cho toàn bộ người dân.

Cơ chế BHYT đã và đang tạo nguồn lực tài chính quan trọng với cả người dân và các cơ sở khám, chữa bệnh.

Nhìn từ những con số

Từ những năm cuối thập niên 80, đầu thập niên 90, ngành y tế nước ta đứng trước nhiều khó khăn. Trong giai đoạn đầu đổi mới nền kinh tế theo cơ chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nguồn ngân sách cấp cho cơ sở y tế khá hạn chế, trong khi nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân tăng. Trong khi đó, cơ chế thu chi viện phí trực tiếp từ người dân cũng cho thấy nhiều bất cập, tạo ra nhiều áp lực cho người dân nếu chẳng may mắc bệnh hiểm nghèo, phải vào viện điều trị dài ngày.

Trong bối cảnh đó, từ quan điểm định hướng chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, chính sách BHYT được ra đời, tạo một bước ngoặt lớn về cơ chế tài chính y tế với cả cơ sở y tế và người dân.

Đặc biệt, từ năm 2009, chính sách BHYT được thể chế hóa, Luật BHYT ra đời, tạo một bước tiến lớn trong hệ thống các chính sách an sinh xã hội của nước ta. Kể từ đó cho đến nay, quan điểm, định hướng của Đảng về BHYT liên tục được hoàn thiện về mặt lý luận. Đồng thời thực tiễn tổ chức cũng cho thấy chính sách BHYT đã và đang được phát huy hiệu quả mạnh mẽ, đem lại giá trị thiết thực cho an sinh xã hội của đất nước.

Theo số liệu thống kê từ báo cáo của BHXH Việt Nam, tỷ lệ bao phủ BHYT gia tăng nhanh chóng, từ 58% dân số tham gia BHYT (năm 2009 - năm đầu tiên thực hiện Luật BHYT) đạt 95,16% vào năm 2025.

Diện bao phủ BHYT đã được mở rộng đến hầu hết các nhóm đối tượng, đặc biệt, các nhóm yếu thế như: trẻ em, người cao tuổi, người có công, hộ nghèo, cận nghèo… đã và đang được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ đóng BHYT.

Số lượt khám, chữa bệnh BHYT cũng gia tăng nhanh chóng, năm 2025 đạt khoảng 195,5 triệu lượt tăng 11,9 triệu lượt khám, chữa bệnh (tương đương 6,5%) so với năm 2024, số chi khám, chữa bệnh BHYT đề nghị thanh toán khoảng 161.628 tỷ đồng, tăng 20.188 tỷ đồng (tương đương 14,3%) so với số chi khám, chữa bệnh BHYT năm 2024.

Theo thông tin từ BHXH Việt Nam, nhiều người bệnh được quỹ BHYT chi trả chi phí khám, chữa bệnh lên tới hàng tỷ đồng, thậm chí đã có người bệnh được chi trả lên tới 4,5 tỷ đồng.

Quyền lợi BHYT của người dân luôn được đảm bảo khi hầu hết các cơ sở y tế trên cả nước đã và đang phối hợp cùng hệ thống cơ quan BHXH thực hiện khám, chữa bệnh BHYT. Cụ thể, năm 2025 vừa qua, có BHXH Việt Nam đã ký hợp đồng với 2.850 cơ sở; trong đó, có 93 cơ sở cấp chuyên sâu, 1.494 cơ sở cấp cơ bản và 1.263 cơ sở cấp ban đầu; 1.589 cơ sở công lập, 1.261 cơ sở ngoài công lập.

Giám đốc BHXH Việt Nam Lê Hùng Sơn nhấn mạnh: Những năm qua, sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên giữa hệ thống BHXH và ngành Y tế chính là "chiếc cầu nối" vững chắc, giúp hàng triệu người dân được tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi.

"Hệ thống BHXH Việt Nam và ngành Y tế đã cùng chủ động, tích cực đề xuất các giải pháp, nhằm đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho người tham gia BHYT thụ hưởng chế độ, chính sách và tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho các cơ sở y tế nâng cao hiệu quả hoạt động", Giám đốc Lê Hùng Sơn nhấn mạnh.

Thành tựu an sinh quan trọng

Có thể khẳng định, kết quả thực hiện BHYT là một trong những thành tựu an sinh xã hội quan trọng, tạo nền tảng đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Đáp ứng các yêu cầu mới đang đặt ra, Đảng, Nhà nước tiếp tục có những định hướng chỉ đạo mới để hoàn thiện chính sách BHYT. Điều này được thể hiện rõ nhất qua Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và Chỉ thị số 52/CT-TW của Ban Bí thư về thực hiện BHYT toàn dân trong giai đoạn mới.

Trong đó, Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra yêu cầu đẩy mạnh cải cách tài chính y tế và phát triển hiệu quả, bền vững chính sách BHYT;

Chỉ thị số 52-CT/TW yêu cầu cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền các cấp tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả các chủ trương, chính sách, pháp luật, chương trình, kế hoạch về BHYT; coi đây là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, liên tục, lâu dài và đưa các chỉ tiêu bao phủ về BHYT vào nghị quyết, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm và dài hạn; phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong thực hiện chủ trương, chính sách BHYT; tập trung phát triển đối tượng tham gia BHYT, đẩy mạnh bao phủ BHYT theo hộ gia đình.

Chỉ thị số 52 cũng khẳng định quan điểm: Nhà nước tiếp tục nâng mức hỗ trợ bảo hiểm y tế cho các đối tượng chính sách, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật, người yếu thế, bảo đảm duy trì bền vững và tăng tỷ lệ dân số tham gia BHYT; đến năm 2026, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt trên 95% dân số, đến năm 2030 đạt mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân.

Có thể thấy, chính sách BHYT được xây dựng để theo trọn vòng đời của mỗi con người; từ khi sinh ra (được cấp BHYT miễn phí theo diện trẻ em dưới 6 tuổi), đến khi trưởng thành (tham gia tại đơn vị sử dụng lao động hoặc thuộc các nhóm được ngân sách nhà nước/địa phương đóng/hỗ trợ đóng) và lúc về già (được cấp thẻ BHYT theo diện hưu trí BHXH/trợ cấp hưu trí xã hội). Chính vì vậy, thực hiện BHYT cũng là cơ chế tài chính để đảm bảo công tác chăm sóc sức khỏe được bao phủ đến toàn dân, là cơ sở để nền y tế của nước ta tiếp tục phát triển bền vững.

Theo Tapchikinhtetaichinh.vn