I. CHÍNH SÁCH/CHÍNH SÁCH MỚI

1. Khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong trường hợp lưu trú, tạm trú.

(Thông tư 01/2025/TT-BYT ngày 01/01/2025 của Bộ Y tế quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Luật BHYT; Nghị định 188/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025 của Chính Phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHYT).

Người đăng ký khám bệnh, chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế (BHYT) ban đầu tại cơ sở KCB cấp chuyên sâu và cấp cơ bản khi KCB không đúng nơi đăng ký KCB BHYT ban đầu do thay đổi nơi tạm trú, nơi lưu trú thì được KCB tại cơ sở KCB cấp cơ bản phù hợp với nơi tạm trú, lưu trú mới và được quỹ BHYT thanh toán theo phạm vi và mức hưởng theo quy định; Người tham gia BHYT khi KCB phải xuất trình thông tin về thẻ BHYT, giấy tờ chứng minh nhân thân của người đó theo một trong các hình thức sau đây:

a. Căn cước hoặc căn cước công dân hoặc tài khoản định danh điện tử (VNeID) mức độ 2 đã tích hợp thông tin về thẻ BHYT.

b. Thẻ bảo hiểm y tế bản điện tử hoặc bản giấy. Đối với đối tượng tham gia bảo hiểm y tế quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 3 Điều 12 của Luật Bảo hiểm y tế chưa có thông tin về thẻ bảo hiểm y tế tra cứu được trên hệ thống công nghệ thông tin thì phải xuất trình thẻ bảo hiểm y tế bản giấy. Trường hợp sử dụng thẻ bảo hiểm y tế chưa có ảnh hoặc mã số bảo hiểm y tế thì phải xuất trình thêm một trong các giấy tờ chứng minh thân nhân: căn cước, căn cước công dân, giấy chứng nhận căn cước, hộ chiếu, liên kết với tài khoản định danh điện tử (VNeID) mức độ 2 hoặc ứng dụng VssID hoặc giấy tờ chứng minh nhân thân khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc giấy xác nhận của công an cấp xã

c. Đối với trẻ em dưới 6 tuổi trường hợp chưa được cấp thẻ BHYT thì xuất trình giấy chứng sinh bản gốc hoặc bản chụp. Đối với trẻ vừa sinh, cha hoặc mẹ hoặc thân nhân của trẻ ký xác nhận trên hồ sơ bệnh án hoặc người đại diện cơ sở khám bệnh, chữa bệnh xác nhận trên hồ sơ bệnh án trong trường hợp trẻ không có cha, mẹ hoặc thân nhân.

d. Người tham gia BHYT trong thời gian chờ cấp hoặc thay đổi thông tin về thẻ BHYT, khi đến khám bệnh, chữa bệnh phải xuất trình giấy tiếp nhận hồ sơ hẹn trả kết quả cấp, cấp lại và một loại giấy tờ chứng minh về nhân thân của người đó theo quy định.

e. Người đã hiến bộ phận cơ thể người chưa có thẻ BHYT thì phải xuất trình giấy ra viện do cơ sở KCB nơi lấy bộ phận cơ thể người cấp cho người đã hiến bộ phận cơ thể người và một trong các giấy tờ chứng minh nhân thân của người đó; căn cước, căn cước công dân, giấy chứng nhận căn cước, hộ chiếu, liên kết với tài khoản định danh điện tử (VNeID) mức độ 2 hoặc ứng dụng VssID hoặc giấy tờ chứng minh nhân thân khác do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp. Trường hợp chưa có thẻ BHYT nhưng phải điều trị ngay sau khi hiến, cơ sở KCB và người bệnh hoặc thân nhân của người bệnh xác nhận vào hồ sơ bệnh án.

f. Trường hợp cấp cứu, người tham gia BHYT phải xuất trình một trong các giấy tờ trên các giấy tờ trên trước khi kết thúc đợt điều trị.

Ngoài ra tùy từng trường hợp, người tham gia BHYT còn phải xuất trình thêm một số thủ tục sau: 

II. HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH

2. Việc sáp nhập các Bảo hiểm xã hội cơ sở thuộc Bảo hiểm xã hội Thành phố Hồ Chí Minh kể từ ngày 01/10/2025:

(Thông báo số 2065/TB-BHXH ngày 29/9/2025 của BHXH Thành Phố Hồ Chí Minh về Tên gọi, cơ cấu tổ chức, trụ sở làm việc và địa bàn quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ của BHXH Thành phố Hồ Chí Minh)

Bên cạnh đó, có 3 BHXH cơ sở được chia tách là: BHXH cơ sở Cát Lái được tách thành BHXH cơ sở Cát Lái và BHXH cơ sở Thủ Đức; BHXH cơ sở Tân Uyên được tách thành BHXH cơ sở Tân Uyên và BHXH cơ sở Bình Dương; BHXH cơ sở Tam Thắng được tách thành BHXH cơ sở Tam Thắng và BHXH cơ sở Bà Rịa.

Như vậy, với việc kiện toàn tổ chức bộ máy, đến ngày 01/10/2025, trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh sẽ còn 33 BHXH cơ sở, giảm 3 đơn vị so với trước đây.

III. TƯ VẤN, GIẢI ĐÁP CHÍNH SÁCH

3. NLĐ là người nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có HĐLĐ từ đủ 12 tháng trở lên có phải tham gia BHYT, BHXH bắt buộc?

- Căn cứ Luật số 51/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bảo hiểm y tế (BHYT): Người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam tham gia BHYT theo Nhóm do người sử dụng lao động đóng hoặc người lao động đóng hoặc cùng đóng khi làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam, trừ trường hợp là người di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam hoặc tại thời điểm giao kết hợp đồng lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động hoặc điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.

- Căn cứ Luật BHXH số 41/2024/QH15: Người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc khi làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam, trừ các trường hợp sau đây:

a) Di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam;

b) Tại thời điểm giao kết hợp đồng lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động;

c) Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.

Như vậy, trường hợp Người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam có HĐLĐ từ đủ 12 tháng trở lên và không thuộc các trường hợp không phải đóng BHXH, BHYT nêu trên thì phải tham gia BHYT, BHXH bắt buộc.

4. Xác định thời gian tham gia đóng BHXH trước ngày 01/07/2025 để hưởng chế độ một lần.

Căn cứ Điều 70 Luật BHXH năm 2024: người lao động có thời gian đóng BHXH trước ngày 01/07/2025:

- Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng BHXH;

- Ra nước ngoài để định cư;

- Người đang mắc một trong những bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS;

- Người có mức suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng;

- Sau 12 tháng không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện và có thời gian đóng BHXH chưa đủ 20 năm nếu có nguyện vọng thì sẽ được nhận BHXH một lần.

5. Một người thuộc nhiều nhóm đối tượng tại khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024: vừa là chủ hộ kinh doanh cá thể (điểm m khoản 1 Điều 2) đồng thời là thành viên thuộc Hội đồng quản trị doanh nghiệp không hưởng lương (điểm n khoản 1 Điều 2), thì sẽ tham gia theo nhóm đối tượng nào?

Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 3 Nghị định số 158/2025/NĐ-CP quy định đối tượng chủ hộ kinh doanh (đối tượng quy định tại điểm m khoản 1 Điều 2 của Luật BHXH) đồng thời thuộc nhiều đối tượng (cụ thể là đối tượng quy định tại một trong các điểm b, c, d, đ, e, i, a, l, k, n, h và g khoản 1 Điều 2 của Luật BHXH) thì tham gia BHXH bắt buộc theo đối tượng tương ứng của Luật BHXH theo thứ tự đến trước.

Đối chiếu quy định trên, người lao động đóng BHXH bắt buộc tại đối tượng là thành viên thuộc Hội đồng quản trị doanh nghiệp không hưởng lương.