I. CHÍNH SÁCH/CHÍNH SÁCH MỚI

1. Bổ sung quy định về chế độ ốm đau

Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 có hiệu lực từ ngày 01/7/2025 đã điều chỉnh, bổ sung một số quy định về chế độ ốm đau nhằm đảm bảo quyền lợi tốt nhất cho người lao động (NLĐ).

1.1. NLĐ tham gia BHXH bắt buộc được hưởng chế độ ốm đau khi nghỉ việc thuộc một trong các trường hợp:

- Điều trị khi mắc bệnh mà không phải bệnh nghề nghiệp;

- Điều trị khi bị tai nạn mà không phải là tai nạn lao động;

- Điều trị khi bị tai nạn khi đi từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc từ nơi làm việc về nơi ở theo tuyến đường và thời gian hợp lý theo quy định của pháp luật;

- Điều trị, phục hồi chức năng lao động khi thương tật, bệnh tật tái phát do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hoặc do bị tai nạn từ nơi ở đến nơi làm việc, từ nơi làm việc về nơi ở;

- Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người theo quy định;

- Chăm sóc con dưới 07 tuổi bị ốm đau.

1.2. NLĐ không được hưởng chế độ ốm đau trong các trường hợp sau:

- Tự gây thương tích hoặc tự gây tổn hại cho sức khỏe của mình;

- Sử dụng chất ma túy, tiền chất ma túy theo danh mục do Chính phủ quy định, trừ trường hợp sử dụng thuốc tiền chất hoặc thuốc dạng phối hợp có chứa tiền chất theo chỉ định của người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh thuộc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

- Trong thời gian phải lần đầu phải nghỉ việc để điều trị, phục hồi chức năng lao động khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

- Trong thời gian nghỉ việc mà trùng với thời gian:

+ Nghỉ theo quy định của pháp luật về lao động

+ Nghỉ việc hưởng nguyên lương theo quy định của pháp luật.

+ Nghỉ việc hưởng chế độ thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe.

1.3. Thời gian tối đa hưởng chế độ ốm đau trong một năm tính theo ngày làm việc không kể ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ hằng tuần:

- Làm việc trong điều kiện bình thường:

+ Đã đóng BHXH bắt buộc dưới 15 năm: được hưởng 30 ngày.

+ Đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm – dưới 30 năm: 40 ngày.

+ Đã đóng từ đủ 30 năm trở lên: 60 ngày.

- Làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn:

+ Đã đóng BHXH bắt buộc dưới 15 năm: được hưởng 40 ngày.

+ Đã đóng từ đủ 15 năm - dưới 30 năm: 50 ngày.

+ Đã đóng từ đủ 30 năm trở lên: 70 ngày.

1.4. Mức hưởng trợ cấp ốm đau của NLĐ bằng 75% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

- NLĐ ốm đau dài ngày sau khi hưởng xong mức hưởng tối đa theo quy định tiếp tục được nghỉ hưởng theo mức hưởng được tính bằng:

+ 65% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH nếu đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 30 năm trở lên

+ 55% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH nếu đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm đến dưới 30 năm

+ 50% tiền lương làm căn cứ đóng BHXH nếu đã đóng BHXH bắt buộc dưới 15 năm.

- Mức hưởng trợ cấp ốm đau một ngày được tính bằng mức hưởng trợ cấp ốm đau theo tháng chia cho 24 ngày.

- Mức hưởng trợ cấp ốm đau nửa ngày được tính bằng một nửa mức hưởng trợ cấp ốm đau một ngày.

- Trường hợp nghỉ việc dưới nửa ngày được tính là nửa ngày; từ nửa ngày đến dưới một ngày được tính là một ngày.

2. NLĐ tại các doanh nghiệp tham gia BHYT theo các nhóm đối tượng như sau:

2.1. Nhóm do người sử dụng lao động (NSDLĐ) đóng hoặc NLĐ đóng hoặc cùng đóng bao gồm:

- NLĐ làm việc theo hợp đồng lao động (HĐLĐ) không xác định thời hạn, HĐLĐ xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp NLĐ và NSDLĐ thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.

- Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn nhà nước, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã theo quy định của Luật Hợp tác xã có hưởng tiền lương hoặc không hưởng tiền lương.

- NLĐ là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam khi làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên với NSDLĐ tại Việt Nam, trừ trường hợp là người di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về NLĐ nước ngoài làm việc tại Việt Nam hoặc tại thời điểm giao kết hợp đồng lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động hoặc điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.

- NLĐ làm việc theo HĐLĐ không xác định thời hạn, HĐLĐ xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, kể cả trường hợp NLĐ và NSDLĐ thỏa thuận bằng tên gọi khác nhưng có nội dung thể hiện về việc làm có trả công, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên, thỏa thuận với NSDLĐ làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc thấp nhất theo quy định của pháp luật.

2.2. Nhóm do cơ quan BHXH đóng:

- Người đang hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng.

- Người nghỉ việc hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng; người nghỉ việc hưởng trợ cấp ốm đau đối với NLĐ bị mắc bệnh thuộc danh mục bệnh cần chữa trị dài ngày hoặc NLĐ nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng theo quy định của pháp luật; người nghỉ việc hưởng chế độ thai sản từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng theo quy định của pháp luật.

2.3. Nhóm tự đóng BHYT:

- NLĐ không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.

- NLĐ trong thời gian nghỉ không hưởng lương hoặc tạm hoãn HĐLĐ.

II. HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH

3. Đối chiếu số liệu thu BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN giữa Doanh nghiệp và cơ quan BHXH

Hiện tại, đối với dữ liệu thu – sổ, thẻ, hằng tháng, cơ quan BHXH chỉ cung cấp duy nhất Mẫu C12-TS (Thông báo kết quả đóng BHXH, BHYT, BHTN, BHTNLĐ-BNN) có ký số trên Cổng thông tin điện tử BHXH Việt Nam:

(dichvucong.baohiemxahoi.gov.vn)

Thời điểm: trước ngày 10 của tháng tiếp theo sẽ có Mẫu C12-TS của tháng trước.

Khi nhận được Mẫu C12-TS, đơn vị thực hiện rà soát, đối chiếu số lao động, số phải đóng, số đã nộp, số dư cuối kỳ… nếu có sai lệch thì phối hợp với cơ quan BHXH đang quản lý để giải quyết, điều chỉnh theo quy định.

Lưu ý: Khi giảm quá trình đã tham gia, chỉ giảm BHXH, BHTN, không giảm BHYT.

Trường hợp đơn vị cần danh sách người lao động tham gia BHXH, mức đóng, mức lương... hoặc cần đối chiếu các số liệu liên quan thì liên hệ chuyên viên phụ trách quản lý thu – sổ, thẻ hoặc gửi văn bản đề nghị đến cơ quan BHXH để được xem xét giải quyết.

III. TƯ VẤN, GIẢI ĐÁP CHÍNH SÁCH

4. NLĐ đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động hằng tháng có tham gia BHXH bắt buộc không?

NLĐ đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động hằng tháng nếu có giao kết HĐLĐ từ 01 tháng trở lên thì thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc để có thể hưởng đồng thời trợ cấp tai nạn lao động và lương hưu hằng tháng khi đủ điều kiện.

Khi nghỉ việc hoặc nghỉ hưởng chế độ hưu trí khi đủ điều kiện, NLĐ đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động hằng tháng được cấp thẻ BHYT do quỹ BHXH chi trả.

5. Xác nhận quá trình tham gia cho NLĐ khi công ty chậm đóng BHXH

Đối với đơn vị chậm đóng BHXH, nếu NLĐ đủ điều kiện hưởng chế độ BHXH hoặc chấm dứt HĐLĐ, hợp đồng làm việc thì đơn vị có trách nhiệm đóng đủ BHXH, BHTN, bao gồm cả tiền lãi chậm đóng theo quy định. Cơ quan BHXH xác nhận quá trình tham gia để kịp thời giải quyết chế độ BHXH, BHTN cho NLĐ.

Trường hợp đơn vị chưa đóng đủ thì xác nhận quá trình tham gia BHXH đến thời điểm đã đóng BHXH, BHTN, BHTNLĐ, BNN. Sau khi thu hồi được số tiền đơn vị chậm đóng, cơ quan BHXH xác nhận bổ sung quá trình tham gia trên sổ BHXH để đảm bảo quyền lợi cho NLĐ.

Hiện nay BHXH Việt Nam cho phép đơn vị chậm đóng gửi văn bản đến cơ quan BHXH đề nghị đóng trước tiền để chốt sổ cho NLĐ đã nghỉ việc, đủ điều kiện hưởng BHXH.